Bizimle iletişime geçin

Sağlık

Laktoz İntoleransı Nedir? Belirtileri ve Nedenleri

Laktoz İntoleransı Nedir? Belirtileri ve Nedenleri

Laktoz, sütte doğal olarak oluşan bir şekerdir. Galaktoz ve glikoz olmak üzere iki şeker molekülünden oluşur. Her sağlıklı insanın ince bağırsağında bulunan bir enzim olan laktaz, laktozu iki bileşenine ayırır ve daha sonra bağırsak mukozası yoluyla kana emilimini sağlar. İnce bağırsak çok az laktaz üretiyorsa veya hiç üretmiyorsa, laktoz intoleransı adı verilen sindirim sistemi hastalığı ortaya çıkar.

Laktoz intoleransı olan kişiler, doğal süt bileşeni olan laktoza karşı tolerans göstermezler. Çünkü süt şekerinin vücutta kullanılması için gerekli olan bir enzimden yoksundurlar. Laktoz intoleransının en yaygın semptomları, ishal, şişkinlik ve karın kramplardır. Bu hastalık nedeniyle süt ve sür ürünleri tüketilemiyorsa, osteoporoz oluşumunu önlemek için yeterli miktarda kalsiyum alınması önemlidir.

Laktoz (Süt Şekeri) Nedir?

Süt şekeri veya laktoz, doğal olarak sadece anne sütünde ve hayvan sütünde bulunur. Laktoz, birbirine bağlı iki şeker molekülü olan glikoz ve galaktozdan oluşur. Bağırsaklar onları yalnızca tek şeker olarak emebilir. Bu nedenle, tüketilen süt şekerinin önce bileşenlerine ayrılması gerekir. Bu, ince bağırsağın mukoza zarında bulunan laktaz olarak bilinen bir enzim tarafından yapılır.

Glikoz ve galaktoz önemli enerji kaynaklarıdır ve aynı zamanda enerji deposu görevi görürler. Laktoz ayrıca mineral kalsiyumun emilimini de destekler. İnce bağırsak tarafından emilen glikoz, kan yoluyla hücrelere ulaşır. Hücreler de bu şekeri enerji üretmek için kullanırlar.

Laktoz İntoleransı Nedenleri ve Tetikleyicileri

Laktoz intoleransı (süt şekeri intoleransı) durumunda, kişinin laktaz enziminde eksiklik vardır. Yani ince bağırsakta bulunan laktoz doğal olarak parçalanamaz ve sindirilemez. Sindirilmemiş laktoz ince bağırsakta parçalanmasa bile, yine de kalın bağırsağa girmeye devam edecektir. Sonrasında laktozda bir fermantasyon süreci başlar ve laktik asit, asetik asit, metan ve karbondioksit gibi çeşitli gazlara dönüştürülür. Sonuç olarak etkilenenler, süt ve süt ürünlerini tükettikten sonra şişkinlik, karın krampları, gaz ve ishal gibi sindirim sorunlarıyla karşılaşır.

Ek olarak, laktoz intoleransı süt alerjisi ile karıştırılmamalıdır. Alerji, bağışıklık sisteminin vücuda yabancı olan bir proteine ​​tepkisidir. Süt çeşitli proteinler (kazein, peynir altı suyu proteinleri) içerir. Alerjisi olan herkes tüm proteinlere tepki vermez. Bu nedenle, bazen kaynamış süt veya ekşi süt ürünleri süt alerjisine rağmen vücut tarafından tolere edilebilir.

Laktoz intoleransının nedeni laktazdaki bir enzim eksiklik olmasına rağmen, bu eksiklik birkaç şekilde ortaya çıkabilir. Buna göre semptomlar farklıdır ve farklı yaşlarda ortaya çıkabilir. 

Birincil Laktoz İntoleransı

Pek çok insanda enzim aktivitesi bebeklik evresinden sonra yavaş yavaş zayıflar. Genetik yapıları ömür boyu yeterli laktaz üretmelerine izin vermez. Bu tür durumlar birincil laktoz intoleransı olarak adlandırılır. Çoğunlukla Afrika gibi dünyanın daha sıcak bölgelerinde yaşayanlar etkilenir ve kayıp iki yaşında başlar. Laktoz içeren süt ve süt ürünleri beslenme alışkanlıklarının bir parçası olmadığı için bu bölgelerde laktoz intoleransı normaldir.

Doğuştan laktaz eksikliği ise nadir bir durumdur. Genetik bir kusurdan kaynaklanır. Etkilenen bebekler, anne sütündeki en küçük miktarlarda laktoza bile çok güçlü tepki verirler. Tedavi edilmezse ciddi gelişimsel hasar meydana gelebilir. Doğuştan laktaz eksikliği olan yenidoğanların özel bir diyete ihtiyaçları vardır. Çünkü laktoz genellikle onların tek enerji kaynağıdır.

İkincil Laktoz İntoleransı

Laktoz intoleransı çeşitli hastalıkların bir sonucu olarak da ortaya çıkabilir. Edinilmiş laktoz intoleransının kalıtsal bir nedeni yoktur. Bağırsak hastalıkları (ince bağırsak, kalın bağırsak) veya örneğin bir ameliyattan sonra gastrointestinal sistemdeki değişen koşullardan kaynaklanabilir. İltihaplı bağırsaklar, laktaz üretiminden sorumlu olan ince bağırsağın parçalarına zarar verebilirler. Ortaya çıkan laktaz eksikliği geçici olabilir veya ömür boyu sürebilir. Altta yatan hastalık başarılı bir şekilde tedavi edilirse laktaz eksikliğinin gerilemesi olasıdır.

Ayrıca ikincil laktoz intoleransı, antibiyotikler (bakterileri öldüren ilaçlar) veya sitostatikler (hücre büyümesini engelleyen ve esas olarak kanser kemoterapisinde kullanılan ilaçlar) gibi bazı ilaçların alınmasından da kaynaklanabilir.

Laktoz İntoleransının Belirtileri Nelerdir?

Hangi şikayetlerin ortaya çıktığı ve ne kadar şiddetli olduğu, kişiden kişiye büyük ölçüde değişir. Ortaya çıkabilecek olası şikayetler, laktaz eksikliğinin şiddetine ve tüketilen süt şekeri miktarına bağlıdır. Küçük miktarlarda laktoz tüketimi genellikle sadece hafif semptomlara neden olur veya hiçbir belirti göstermez. Ayrıca bakınız: Laktozsuz süt nedir?

Aşağıdaki belirtiler, yüksek miktarlarda süt ya da laktoz içeren yiyecekler tüketildikten hemen veya birkaç saat sonra ortaya çıkabilir:

  • Karın ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Halsizlik
  • İshal
  • Şişkinlik
  • Soğuk terleme

Bu ana belirtilerin yanı sıra baş ağrısı, halsizlik, uyku bozuklukları ve depresif ruh hali gibi özgül olmayan şikayetler de ortaya çıkabilir.

Osteoporoz, laktaz eksikliği olan kişilerde ortaya çıkabilir. Bunun nedeni, etkilenen bireylerin muhtemelen çok az süt tüketmeleri veya hiç süt tüketmemelerinden kaynaklanan yetersiz kalsiyum alımıdır.

Okumaya devam et
Yorum yapmak için tıklayın

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sağlık

Diyette doğru bilinen 7 yanlış!

Diyette doğru bilinen 7 yanlış: Limonlu su içmek, smoothie ağırlıklı beslenme, karbonhidratı tamamen kesmek, esmer şeker kullanmak, su yerine çay, kahve ve bitki çayları içmek, kahveye tereyağı eklemek… Bu uygulamalar ne kadar doğru?

diyette doğru

Diyette doğru bilinen 7 yanlış: Limonlu su içmek, smoothie ağırlıklı beslenme, karbonhidratı tamamen kesmek, esmer şeker kullanmak, su yerine çay, kahve ve bitki çayları içmek, kahveye tereyağı eklemek… Bu uygulamalar ne kadar doğru?

Diyette doğru bilinen 7 yanlış hakkında bilgi veren Acıbadem Bakırköy Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, “Kilo verme kararı alıp hızla internete koşmadan önce kendinize şu soruyu sormalısınız: Böyle bir mucize diyet ya da iksir varken dünyada ve ülkemizde aşırı kilo ve obezite görülme sıklığı nasıl hızla artmaya devam ediyor?! Fazla kilolardan kurtarmayı ve incecik bir görüntüye kavuşturmayı vadeden şok diyetler, depresyon, halsizlik, konsantrasyon bozukluğu, saç dökülmesi, safra taşı oluşumu ve kalp sağlığını olumsuz etkileyebilecek ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Toplumda doğru sanılan bazı yanlış diyet uygulamaları da sağlığı olumsuz etkileyebilirken, kilo verememe konusundaki kaygıları da artırıyor” diyor.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, toplumumuzda diyette doğru bilinen 7 yanlışı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Limonlu su içmek

Limonlu su içmek vücudunuzdaki toksinleri atmanıza yardımcı olmaz, yağ yakmaz ve vücudunuzu alkali yapmaz! Sadece günlük su tüketimi ve C vitamini alımınızın artmasını sağlar. Kendiniz için iyi bir şey yapıyor hissi verdiği ve gün içinde iyi bir motivasyon sağladığı bir gerçek. Eğer böyle bir rutininiz varsa ve herhangi bir mide rahatsızlığınız yoksa devam edebilirsiniz. Ancak düzenli tüketimde gün içinde dişleriniz aside maruz kaldığı için zamanla diş minelerinize zarar verebileceğini unutmayın.

Smoothie ağırlıklı beslenmek

Herhangi bir karışım tüketerek zayıflanabileceğine olan inanış arttıkça farklı formlarda tüketebileceğimiz birçok alternatif oluşmaya başladı. Bunlar evlerimizde yapabileceğimiz tariflerin yanı sıra ticari olarak “öğün yerine geçen” birçok smoothie şeklinde de karşımıza çıkıyor. Oysa iştah sinyalleriniz için önemli bir faktör olan çiğnemeyi göz ardı etmek doğru olmadığı gibi, blenderdan geçen yiyeceklerin lif oranı, vitamin ve minerallerinin kaybolmasına yol açıyor. Üstelik bu tip beslenme modelleri birçok insan için sürdürülebilir değildir.

Kilo vermek için bir süre dişinizi sıkabilir ve sıvı formda öğün tüketmekte zorlanmayabilirsiniz ancak peki ya sonra? Zayıflattığını düşündüğünüz ve çoğunlukla sağlıklı diye etiketlenen bu içecekler kalori alımınızın kontrolsüz olmasına neden olabilir ve sizi hedeflediğiniz ağırlık kaybından uzaklaştırabilir.

Karbonhidratı tamamen kesmek

Karbonhidratlar vücutta su ile birlikte depolanır. Karbonhidrat depomuz olan glikojen bir insanda ortalama 500 gr kadardır. Uzun süre düşük karbonhidratlı beslenmek bu depoların boşalmasına yol açar. Dolayısıyla azalan glikojen deponuzla birlikte karbonhidratı depolarken kullanılan suya da ihtiyaç olmadığından tartıya hızla yansıyan bir kilo kaybı görürsünüz.

Burada kaybedilen kilonun beslenme planınıza karbonhidratı yeniden eklediğinizde geri döneceği göz ardı edilmemelidir. Diyette alınan karbonhidratın türü oldukça önemli. Basit şeker, basit şeker içeren ve beyaz un ile yapılan yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Ancak enerji gereksinimimize uygun, protein, kompleks karbonhidrat ve yağ oranları dengeli bir diyet ile kilo verme sürecini yönetebilirsiniz.

Kalori saymak  

Hedeflenen kiloya ulaşıncaya kadar günlük ne kadar kalori aldığınız elbette önemli. Ancak tek başına aldığınız kalori miktarını hesaplamak doğru bir davranış değişikliği olmadığı gibi, kalıcı kilo kaybını getirmez. Burada bilmemiz gereken en önemli nokta, her kalorinin eşit olmadığıdır. Tüm kalorilerin aynı miktarda enerjiye sahip olduğu doğrudur ancak insan vücudu yalnızca kalori değil molekül sayar bir yapıdadır. Yiyecek tercihleriniz, neyi, ne kadar yediğinizden daha önemli olabilir. Bu nedenle kilo verme sürecinde yalnızca kalori alımına takılmadan, her besin grubundan yeterli, dengeli ve çeşitlilik sağlayarak beslenmek önemlidir.

Esmer şeker kullanmak

“Çayımı kahvemi şekersiz içemiyorum ama esmer şeker kullanıyorum.” diyenlerdenseniz ikisi arasında küçük farklar olması dışında esmer şekerin sağlık üzerine etkileri beyaz şekerden pek farklı değil. Beyaz şeker elde etmek için işlem sırasında çıkarılan melaslar, esmer şeker elde etmek için yeniden ekleniyor. Esmer şeker önemsiz denilebilecek miktarlarda mineral ve vitamin içerse de bu esmer şekerin daha iyi olduğu anlamına gelmiyor.

Kısacası her ikisi de şeker ve renginin koyu olması esmer şekeri ‘diyet dostu’ yapmıyor. Özellikle ülkemizde tüketimi yüksek miktarlarda olan çay ve kahveye eklenen şekeri tüketmemek günlük basit şeker alımınızla birlikte kalori alımınızı da düşürerek kilo verme sürecinizi desteklemekle kalmayıp sağlığınız üzerine oldukça olumlu etkileri olan bir davranış değişikliğini beraberinde getirecektir.

Su yerine çay, kahve ve bitki çayları içmek

Su şüphesiz en sağlıklı içecek. Besinlerin sindirim, emilim ve hücrelere taşınması; zararlı atıkların vücuttan uzaklaştırılması gibi birçok metabolik süreç için elzem olan su, gün içinde yeteri kadar tüketilmediğinde kilo verme sürecini de yavaşlatabilir. Vücut susuz kaldığında sindirim enzimleri ve bağırsaklar yavaşlayarak kilo artışına neden olabilir.

Gün içinde tükettiğiniz çay, kahve, bitki çayı gibi içecekler su alımınıza katkı sağlar ancak her zaman olacağı gibi kilo verme hedefiyle başladığınız süreçte de doğrudan su tüketmeniz daha faydalı olacaktır. Sağlıklı yetişkin bir birey kilosu başına 30-35 ml, ortalama 2-2.5 litre su tüketmelidir.

Kahveye tereyağı eklemek

Kahveye çeşitli yağlar ekleyerek içmek son zamanlarda sıklıkla duyduğumuz ve birçok kişinin yaptığı bir uygulama. Şekersiz kahve ölçülü tüketildiğinde içerdiği kafein miktarına bağlı olarak metabolizmayı hızlandırır ve iştah üzerine etkileri ile kilo verme sürecini destekler.

Ancak kahveye hindistancevizi yağı veya tereyağı eklemek bir bardak kahveden alacağımız enerjiyi arttırmanın yanı sıra düzenli olarak fazla miktarda doymuş yağ tüketimine yol açarak zamanla kolesterol seviyelerinin yükselmesine neden olabilir. Kilo vermeniz ve yağ yakmanızdaki temel prensip gün içindeki enerji dengesinde harcanan kalorinin alınan kaloriden fazla olması yani kalori açığı oluşturmanızdır.

Okumaya devam et

Sağlık

K Vitamini Vücutta Ne İşe Yarar? K Vitamini Olan Yiyecekler

K Vitamini Vücutta Ne İşe Yarar? K Vitamini Olan Yiyecekler

Yağda çözünen vitaminlerden biri olan K vitamini, kanın pıhtılaşmasında, hücre büyümesinde ve kemik metabolizmasında önemli bir rol oynar. Ispanak, brokoli ve lahana gibi yeşil sebzeler yüksek miktarda K vitamini içerir. K vitamini etkisine sahip yaklaşık 100 bileşik vardır ancak insanlar için sadece K1 ve K2 vitaminleri önemlidir.

K1 vitamini (filokinon) gıda yoluyla vücuda emilirken, K2 vitamini (menakinon) bağırsak bakterileri tarafından üretilir. Beslenme uzmanları, bağırsak bakterileri tarafından üretilen K2 vitamininin vücuda tedarikte çok önemli bir rol oynamadığını varsayıyorlar. Vücuttaki sınırlı depolama kapasitesi nedeniyle, K vitaminin besinler yoluyla günlük olarak alınması önemlidir.

K Vitamininin Vücuttaki Görevleri Nelerdir?

İnsan vücudunda belirli proteinleri üretmek için K vitamini gereklidir. Esas olarak bunlar kanın pıhtılaşması için gerekli proteinlerdir. K vitamini, pıhtılaşma faktörlerinin oluşması için gerekli olmasının yanı sıra C ve S proteinlerinin oluşturulmasına da yardımcı olur. K vitamini olmadan kandaki pıhtılaşma süreci etkilenir ve vücut kanamayı durduramaz.

K vitamininin diğer önemli etkileri; menopoz sonrası kadınlarda kemik kaybını engellemesi, kan damarları ve kıkırdak gibi yumuşak dokularda kalsiyum birikimini önlemesidir. Ayrıca gözlerdeki, böbreklerdeki, karaciğerdeki, kan damarlarındaki ve sinir hücrelerindeki süreçleri (hücre bölünmesi gibi) düzenlemeye ve onarım süreçlerine yardımcı olur.

Hangi Yiyecekler K Vitamini İçerir?

Özellikle yeşil sebzeler güçlü K vitamini kaynaklarıdır. Örneğin, lahana 0,8 mg’dan fazla K vitamini / 100 g, ıspanak 0,3 mg’dan fazla K vitamini / 100 g içerir. K vitamini ısıya ve oksijene karşı stabildir; yemek pişirirken sadece hafif bir vitamin kaybı olur. Bununla birlikte, K vitamininin UV ışınlarına duyarlı olduğu unutulmamalıdır. Bu, sebzelerin karanlıkta saklanması gerektiği anlamına gelir.

  • Yeşil sebzeler (ıspanak, lahana, marul, maydanoz)
  • Brokoli, rezene, avokado
  • Lahana turşusu
  • Ayçiçeği, kolza tohumu ve soya fasulyesi yağı gibi bitkisel yağlar
  • Kırmızı lahana
  • Süt ve süt ürünleri
  • Et (sakatat, kas eti)
  • Yumurtalar
  • İncir, nar, böğürtlen ve kivi gibi meyveler

K Vitamini Vücut Tarafından Nasıl Emilir?

K vitamini, yağda çözünen bir vitamin olduğu için pankreastaki safra asitleri ve enzimler yardımıyla gıdalardan bağırsak hücrelerine emilir. Daha sonra kilomikron adı verilen yağ taşıyıcılarında lenfatik sistem yoluyla karaciğere taşınır. Orada yağ-protein bileşiklerinde depolanır veya paketlenir. Sonrasında da bu formda kanda hücrelere taşınır. K vitamini hücrelerde LDL reseptörleri aracılığıyla emilir. Bununla birlikte, A ve C vitaminleri çok yüksek miktarda alındığında, K vitamininin emilimi engellenebilir.

K Vitamini Eksikliği Kendini Nasıl Gösterir?

K vitamini gıdalarda yeterli miktarda bulunduğundan ve aynı zamanda bağırsak florası tarafından sağlandığından, normal diyette K vitamini eksikliği nadirdir. Hafif bir K vitamini eksikliği, konsantrasyon bozuklukları, yorgunluk, halsizlik, enfeksiyonlara yatkınlığın artması ve baş ağrısı ile kendini gösterir. Ancak bunlar, diğer hastalıklar ve eksikliklerle birlikte ortaya çıkan oldukça spesifik olmayan semptomlardır. Kan pıhtılaşması değerleri belirlenerek, K vitamini eksikliği çok hızlı bir şekilde doğrulanabilir.

  • Sağlıklı insanlarda K vitamini eksikliği son derece nadirdir.
  • Bebeklerde K vitamini eksikliğine sahip olma olasılığı biraz daha yüksektir.
  • K vitamini eksikliği pıhtılaşma sistemini etkiler.
  • Sindirim sistemindeki kronik hastalıkları ve uzun süreli antibiyotik kullanımı, K vitamini eksikliğine yol açabilir.

K vitamini eksikliği, yaralanmalardan ve burun kanamalarından kaynaklanan artmış kanamalarda kendini gösterir. Ciddi durumlarda, örneğin mide ve bağırsak ülserlerinde organ kanaması mümkündür. Kemik yoğunluğu da K vitamini eksikliği ile azalır ve bu da daha sık kemik kırılmalarına neden olabilir.

Bebeklerde K Vitamini Eksikliği

Sağlıklı yetişkinlerde çok sık görülmeyen K vitamini eksikliği, özellikle yenidoğan bebeklerde daha çok ortaya çıkar. Bu, bazı genetik sorunlar ve bebeklerin ilk birkaç ay yetersiz beslenmesinden kaynaklanır. Örneğin, annenin K vitamininin plasenta yoluyla çocuğa taşınması bozulursa, K vitamini eksikliği geliştirirler. Ayrıca anne sütü yoluyla yetersiz K vitamini alımı da bir neden olabilir. Ek olarak, bebeklerin bağırsakları henüz K vitamini üreten bakteriler tarafından yeterince kolonize edilmemiştir ve pıhtılaşma faktörlerinin oluşumu daha büyük çocuklarda olduğu kadar belirgin değildir.

Tüm bunlarla birlikte, bebekler için K vitaminin karşılanması çok önemlidir. Bir eksiklik beyinde, deride ve bağırsaklarda kanama riskini artırabilir. Bu sebeple, yenidoğanlarda eksikliği önlemek için ilk takip muayenelerinde bir rutin olarak K vitamini enjeksiyonu uygulanır. 

Okumaya devam et

Sağlık

Metastaz Nedir? Belirtileri ve Oluştuğu Yerler

Metastaz Nedir? Belirtileri ve Oluştuğu Yerler

Kanser hücreleri kendilerini orijinal tümörden ayırabilir, kan ve lenf damarları yoluyla diğer organ veya dokulara yayılabilir. Bu durum tıp dilinde metastaz olarak adlandırılır. Metastazlar, kanserin ilerlediğinin bir işaretidir. Metastaz varsa, kanser hücrelerinin orijinal tümörden ayrıldığı ve farklı bölgelerde ek tümörlerin oluştuğu anlamına gelir.

Metastazlar kanseri vücuda yayar. Söz konusu kanser kolonileri genellikle orijinal tümörden farklıdır. Bu da tedaviyi çok daha zor hale getirir. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre, kansere bağlı can kayıplarının yüzde 90’ı metastazlardan kaynaklanmaktadır.

Metastaz Nedir?

Vücutta dolaşan belirli hücre türleri (kan hücreleri gibi) dışında, sağlıklı hücreler genellikle tek bir yerde kalır. Bu, örneğin sağlıklı bir karaciğer hücresinin başka bir organa göç edemeyeceği ve orada çoğalamayacağı anlamına gelir. Kanser hücreleri ise sağlıklı hücrelerden farklıdır. Bazı kanser hücreleri kendilerini orijinal tümörden ayırırlar ve başka yerde metastaz oluşturmak için “hareket halinde” olurlar.

Buna bir örnek vermek gerekirse; akciğerlerdeki bir tümöre ait olan hücreler, kan dolaşımı yoluyla beyne göç edebilir ve orada metastaz geliştirebilir. Metastazlar bu nedenle habis bir tümörün “dallarıdır”. Yeni yerlerinde kanser hücreleri yayılmaya devam eder ve orada sağlıklı dokuyu yok ederler.

Metastazların Sınıflandırılması

Metastazların vücuda yayılmasının iki yolu vardır. İlk yol, önce lenf damarları aracılığıyla bitişik lenf düğümlerine ve oradan da kan damarları yoluyla diğer organlara yayılmasıdır (lenfojenik metastaz). İkinci yol ise daha kısadır. Kanser hücreleri doğrudan tümörden kan dolaşımına göç eder ve daha sonra vücuda yayılır (hematojen metastaz).

Kat edilen mesafeye bağlı olarak başka bir sınıflandırma daha kullanılır. Koloniler birincil tümörün yakınında kalırsa, doktorlar bölgesel metastazlardan bahseder. Örneğin, yakın toplama alanındaki lenf düğümleri kolonize edildiğinde durum budur. Bununla birlikte, kanser hücreleri vücudun diğer bölgelerine ve daha uzaktaki organlara göç ederse, bu kolonilere uzak metastaz denir.

Metastazlar Nerede Oluşur?

Kanser hastalığı sırasında çok farklı zamanlarda metastazlar tespit edilebilir. Bazı kişilerde metastazlar ilk tanıda zaten mevcutken, diğerlerin ise tedavi sırasında veya tümör çıkarıldıktan bir süre sonra gelişirler. Metastazların geliştiği yer, tümörün konumu ile tümörden kan ve lenf damarlarının nereye aktığına bağlıdır. Örneğin kolon kanserinde, bağırsaktan gelen kan nedeniyle önce karaciğere yayılır. Meme kanserinde ise öncelikle koltuk altı lenf düğümlerine yayılır.

Kanser türü Metastaz oluşabilecek hedef organ
Meme kanseri Kemikler, karaciğer, akciğerler, beyin
Kolon kanseri Karaciğer, akciğerler, karın zarı, kemikler
Akciğer kanseri Karaciğer, kemikler, beyin, böbrek üstü bezi
Prostat kanseri Kemikler, daha az sıklıkla karaciğer, akciğerler, beyin

Her tümör otomatik olarak metastaza yol açmaz. Bir kanser hücresinin kendisini tümörden ayırabilmesi, vücutta bağışıklık sistemi tarafından fark edilmeden “dolaşabilmesi” ve orijinal dokusunun dışına yerleşebilmesi için belirli özellikler kazanmasıyla mümkündür. Metastaz oluşma riskinin ne kadar yüksek olduğu, genellikle tümör hücrelerinin doku (histolojik) incelemesi ile belirlenebilir.

Bu nedenle, kanser durumunda tümör cerrahi olarak çıkarılsa veya hastanın tümörsüz olduğu kabul edilse bile, kemoterapi gibi daha ileri tedaviler uygulanabilir. Bu destekleyici tedavinin amacı, vücutta zaten dağılmış olabilen ancak görünmeyen kanser hücrelerini yok etmek ve metastaz oluşumunu önlemektir.

Karaciğer Metastazı

Tümör hücreleri kendilerini orijinal tümörlerinden ayırabilir ve daha sonra kan veya lenfatik sistem yoluyla vücuda yayılabilir. Bu tümör hücreleri karaciğere yerleştiğinde karaciğer metastazları oluşur. Genellikle ileri kanser olduğunu gösterir. Karaciğer metastazları kendi başlarına kanser değildir. İyi huylu karaciğer tümörleri veya karaciğer kanseri ile karıştırılmamalıdır. Etkilenenlerin bireysel durumuna bağlı olarak, karaciğer metastazlarını tedavi etmenin çeşitli yöntemleri bulunur.

Not: Karaciğer metastazları, karaciğer kanseri ile aynı şey değildir. Karaciğerdeki metastazlar, kolon kanseri veya meme kanseri gibi başka bir organdaki kanserden kaynaklanır.

Kemik Metastazı

Kemik metastazları, kanser hücrelerinin orijinal tümörden dolaşım yoluyla kemiklere göç ettiği anlamına gelir. Kemiklere yerleşirler ve metastaz adı verilen yeni tümörler oluştururlar. Kemikteki metastazlar kemik kanseri ile aynı şey değildir. Kemik kanseri kemiğin kendi hücrelerinde başlarken, metastazlar ise genellikle orijinal doku özelliklerine sahiptir. Kanser hücreleri kendilerini bir tümörden ayırıp vücudun diğer bölgelerine kan damarları veya lenf damarları yoluyla ulaştıklarında ortaya çıkar.

Kemik metastazları ağrıya neden olabilir ve kemik kırılma riski artar. Terapi, kemik metastazlarının neden olduğu stresi önlemeyi veya hafifletmeyi amaçlamaktadır. Bazı hastalarda hastalığın ilerlemesini de durdurabilir. Bununla birlikte, tam bir tedavi yalnızca etkilenen çok az insanda mümkündür.

Beyin Metastazı

Beyin bu durumdan etkilenirse, beyin metastazlarından veya teknik olarak serebral metastazlardan söz edilir. Beyin metastazı, gerçek beyin tümörlerinden farklıdır. Metastaz durumunda, hücrelerin orijinal olarak nereden geldiğini belirlemek için bir doku numunesi kullanılabilir.

Kalıcı baş ağrıları birçok insan için önemli bir semptomdur. Bununla birlikte, hangi beyin bölgesinin etkilendiğine bağlı olarak felç, görme bozuklukları, mide bulantısı veya nöbetler gibi başka şikayetler de mümkündür. Genel anlamda hangi tedavinin uygun olduğunu söylemek zordur. Altta yatan asıl kanser türü, hastalığın evresi ve genel sağlık gibi faktörler tedavide önemli bir rol oynar.

Metastatik Meme Kanseri ve Belirtileri

Meme kanseri metastazları başka yerlerde meydana gelseler bile, genellikle meme kanseri hücreleriyle aynı biyolojik özelliklere sahip tümör hücreleridir. Meme kanserinde metastaz olasılığı yaklaşık yüzde 25’tir. Böyle bir durumda doktorlar, “metastatik meme kanserinden” söz ederler. Yerleşimler genellikle kemiklerde oluşur ancak diğer organlar (deri, karaciğer, beyin, akciğerler gibi) da etkilenebilir.

Sıklık açısından, meme kanseri hastaları, karaciğer veya akciğer metastazlarından önce kemik metastazları geliştirebilir. Kemik metastazları genellikle omurga bölgesinde meydana gelir. Düşme veya kaza gibi bir açıklaması olmayan kırık kemikler şeklinde de ortaya çıkabilir. Kemiklerdeki metastazlar çok stresli olarak algılanır ve yaşam kalitesini ciddi şekilde sınırlayabilir. Bununla birlikte, modern terapiler kullanılarak ilaçlarla tedavi edilebilirler.

Metastazlar en açık şekilde vücudun etkilenen bölgelerindeki ağrı ile ifade edilir. Ancak metastatik meme kanserinin birçok farklı semptomu vardır. Akciğerlerdeki metastazlar genellikle nefes darlığı veya öksürük ile fark edilir. Beyindeki metastazlar ise sık görülen baş ağrısına veya etkilenen bölgeye bağlı olarak fonksiyonel kısıtlamalara yol açabilir.

Okumaya devam et

Trending

Copyright © 2020 GizliSoru.Com